06 nhiệm vụ trọng tâm trong công tác bảo đảm an ninh mạng hiện na

Trong bối cảnh tình hình thế giới tiếp tục diễn biến nhanh, phức tạp và khó lường, các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống ngày càng tác động trực tiếp, sâu sắc hơn đến môi trường an ninh và phát triển của Việt Nam so với năm 2025. Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo ANM quốc gia đã chỉ rõ các mục tiêu hoạt động, một số bài học kinh nghiệm cần thực hiện và 06 nhiệm vụ trọng tâm nhằm bảo vệ vững chắc chủ quyền, lợi ích, an ninh quốc gia trên không gian mạng.

MỤC TIÊU HOẠT ĐỘNG TRONG CÔNG TÁC BẢO ĐẢM ANM

Năm 2026 được dự báo là năm phát triển mạnh mẽ chưa từng có của trí tuệ nhân tạo, nhưng cũng tạo ra sự cạnh tranh gay gắt trên không gian mạng giữa các quốc gia, nhất là tình hình xung đột vũ trang leo thang tại nhiều khu vực trên thế giới, cho thấy không gian mạng đã trở thành không gian chiến lược với nhiều thách thức, đe dọa chủ quyền, lợi ích, an ninh quốc gia.

Trong nước, đây là năm khởi đầu quan trọng bước sang giai đoạn khai thác hiệu quả và thúc đẩy phát triển kinh tế số, bảo đảm mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội hai con số thực chất với thể chế đồng bộ, hạ tầng số phát triển và mở ra cơ hội vàng để tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Tuy nhiên, nước ta phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức như nguy cơ mất ANM, an ninh dữ liệu (ANDL) và sự thiếu hụt nhân lực chất lượng cao.

Nhiều quốc gia đã sớm nhận diện chiến tranh mạng, chủ động triển khai các biện pháp chiếm lĩnh, giành lợi thế trên không gian mạng; thành lập lực lượng tác chiến và gia tăng đầu tư ngân sách. Đối với công tác bảo đảm an ninh mạng, an ninh dữ liệu, cần đẩy mạnh nghiên cứu một cách nghiêm túc, bài bản; đầu tư tương xứng; tăng cường chỉ đạo quyết liệt, thống nhất về tư tưởng và sáng tạo trong tổ chức thực hiện; kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền và triển khai ngay, không chậm trễ, lấy hiệu quả, sản phẩm cụ thể làm thước đo.

Phương châm hành động là: Quán triệt sâu sắc và bám sát tuyệt đối sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, mà thường xuyên, trực tiếp là Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đứng đầu là đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm và của Ban Chỉ đạo, bảo đảm chủ quyền quốc gia trên không gian mạng, bảo vệ ANM, ANDL là yêu cầu cấp bách, thường xuyên, trọng yếu, không thể tách rời trong tiến trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, không thể tách rời mục tiêu bảo vệ an ninh quốc gia.

Nước ta cần chuyển đổi mạnh mẽ tư duy từ triển khai theo đầu việc sang quản trị theo kết quả, lấy sản phẩm thực chất và niềm tin của người dân, doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả cao nhất. Trong tổ chức thực hiện, tư tưởng phải thông, quyết tâm phải cao, nỗ lực phải lớn, hành động quyết liệt, phải bảo đảm nguyên tắc "6 rõ", siết chặt kỷ luật, kỷ cương, gắn chặt trách nhiệm cá nhân người đứng đầu, kết hợp hiệu quả giữa tuyên truyền giáo dục với xử lý nghiêm minh.

Phương châm hành động thời gian tới đúc rút với 28 chữ: "Nâng tầm nhận thức - Làm chủ công nghệ - Phòng ngừa từ sớm - Bảo vệ từ xa - Ứng phó hiệu quả - Hiệp đồng chặt chẽ - Giữ vững chủ quyền".

Mục tiêu là: (1) Ngăn chặn, đẩy lùi, vô hiệu hóa tội phạm mạng; (2) Bảo vệ vững chắc ANM; (3) Bảo vệ chủ quyền, lợi ích quốc gia và sự bình yên của nhân dân, đặt công tác bảo đảm ANM trong tổng thể an ninh quốc gia, phát triển kinh tế xã hội và tăng trưởng 2 con số của đất nước. Đáp ứng Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia và vay, trả nợ công, đầu tư công trung hạn 5 năm 2026 - 2030 gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng "2 con số" (Kết luận số 18-KL/TW tại Hội nghị lần hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV) nhấn mạnh yêu cầu bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia, trong đó có ANM, với quan điểm coi an ninh quốc gia là một động lực phát triển kinh tế.

MỘT SỐ BÀI HỌC KINH NGHIỆM CẦN THỰC HIỆN TRONG CÔNG TÁC BẢO ĐẢM ANM, ANDL

Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành, địa phương rút ra những bài học kinh nghiệm quan trọng từ hoạt động thực tiễn vừa qua trong công tác bảo đảm ANM, ANDL như sau:

Một là, luôn bám sát sự lãnh đạo toàn diện của Đảng mà thường xuyên, trực tiếp là Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đứng đầu là Tổng Bí thư Tô Lâm, quản lý nhà nước quyết liệt, xuyên suốt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ trong lĩnh vực ANM, ANDL; phát huy vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu. Người đứng đầu cấp ủy và chính quyền phải gương mẫu tổ chức thực hiện lãnh đạo, chỉ đạo.

Hai là, công tác tổ chức thực hiện, phối hợp, điều phối phải được triển khai đồng bộ, linh hoạt, kịp thời, hiệu quả, nhịp nhàng; kiên quyết loại bỏ tư duy cục bộ; tư tưởng phải thông, quyết tâm phải cao, nỗ lực phải lớn, hành động quyết liệt; phân công nhiệm vụ phải "6 rõ", gắn với công tác theo dõi, giám sát, đánh giá thường xuyên.

Ba là, lấy sự an toàn của người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, chủ thể, làm mục tiêu quan trọng nhất; mọi giải pháp, quy trình phòng vệ và ứng phó sự cố phải được xây dựng theo hướng khoa học, thân thiện, tạo sự an tâm cho người dân, doanh nghiệp; làm thước đo hiệu quả, củng cố và lan tỏa niềm tin số bền vững trên không gian mạng.

Bốn là, ANM, ANDL phải được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, chiến lược, lâu dài; mọi hoạt động trên không gian mạng phải tuân thủ nghiêm quy định của pháp luật, là điều kiện tiên quyết, không tách rời của tiến trình chuyển đổi số quốc gia; quán triệt sâu sắc phương châm "phòng ngừa từ sớm, bảo vệ từ xa, từ khi chưa xảy ra vụ việc"; song song với công tác tuyên truyền, phải xử lý nghiêm đối với những sai phạm.

Năm là, phải coi trọng công tác truyền thông, tạo đồng thuận xã hội, huy động sự tham gia của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và người dân.

CÁC NHIỆM VỤ, GIẢI PHÁP TRỌNG TÂM ĐỂ ĐẢM BẢO AN NINH MẠNG

Thời gian tới, Thủ tướng chỉ đạo cho các bộ, ngành, cơ quan, đơn vị, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp và người dân cần tập trung thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm sau:

Một là, nâng cao nhận thức về vai trò, vị trí, tầm quan trọng của ANM là trọng yếu, thường xuyên, cấp bách trong tình hình hiện nay ở tất cả các cấp, các ngành, các cơ quan trong hệ thống chính trị và trong nhân dân. Vì vậy, các cấp ủy, chính quyền, các cơ quan trong hệ thống chính trị phải làm tốt công tác tuyên truyền, cảnh báo, răn đe.

Hai là, kiện toàn tổ chức và cơ chế phối hợp, hiệp đồng, bảo đảm chỉ đạo thông suốt từ Trung ương tới cơ sở.

Khẩn trương kiện toàn tổ chức Tiểu ban ANM các bộ, ngành, địa phương, hoàn thành trong tháng 4/2026; thực hiện rà soát lại chức năng, nhiệm vụ, quy chế hoạt động, cơ chế phối hợp thống nhất về chế độ thông tin báo cáo, điều phối chỉ huy, tổ chức các cuộc họp định kỳ, đột xuất, đánh giá, kiểm đếm kết quả, đưa vào hệ thống KPI.

Nghiên cứu, đề xuất, hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật, hướng dẫn để đảm bảo việc quản lý, sử dụng kinh phí hoạt động của Ban Chỉ đạo, các Tiểu ban. Bảo đảm tỷ lệ kinh phí chi cho ANM, ANDL tối thiểu 15% tổng kinh phí triển khai ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số.

Xây dựng cơ chế điều phối và hiệp đồng ứng phó ANM giữa Trung tâm ANM quốc gia, Hiệp hội ANM quốc gia, Hiệp hội Dữ liệu quốc gia, Liên minh Niềm tin số và các trung tâm ANM của bộ, ngành, địa phương, tổ chức, doanh nghiệp.

Ba là, tập trung hoàn thiện thể chế, cơ chế chính sách về bảo vệ an ninh mạng, an ninh dữ liệu; nghiên cứu xây dựng chiến lược bảo vệ chủ quyền trên không gian mạng trong tình hình mới.

Bộ Công an khẩn trương xây dựng, trình Quốc hội thông qua Luật ANDL; trình Chính phủ 09 nghị định hướng dẫn thi hành Luật ANM. Trong đó, riêng đối với Nghị định về lực lượng bảo vệ ANM, cần phải thống nhất đây là lực lượng có chế độ chính sách ưu tiên mới thu hút được nhân tài, lực lượng đặc biệt cần phải có cách ứng xử đặc biệt. Tham mưu, đề xuất cơ chế, chính sách đảm bảo điều kiện, nguồn lực thực hiện tốt công tác bảo đảm ANDL. Nghiên cứu, đề xuất giải pháp tổng thể, cảnh báo, đánh giá những tác động đến an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội đối với dữ liệu, dữ liệu cá nhân quan trọng nguy cơ bị chuyển trái phép.

Bên cạnh đó, Bộ Công an tham gia chủ trì, phối hợp với cơ quan liên quan nghiên cứu tổng thể về hình thái chiến tranh mạng, chiến tranh thông tin trong tình hình mới để tổ chức phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn, đấu tranh từ sớm, từ xa, từ đầu, triển khai thường xuyên, liên tục trong mọi trạng thái sẵn sàng.

Bốn là, triển khai tổng thể, đồng bộ các giải pháp về bảo vệ ANM, ANDL gắn với thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và Chỉ thị số 57-CT/TW của Ban Bí thư; đẩy mạnh giải quyết các vấn đề tồn đọng, kéo dài.

Đẩy mạnh triển khai xây dựng và vận hành một số Trung tâm ANM cấp quốc gia, cấp vùng, bộ, ngành, địa phương. Bộ Công an khẩn trương nâng cấp, mở rộng Trung tâm ANM quốc gia; nghiên cứu mô hình Trung tâm ANM cấp vùng; đề xuất phương án xây dựng Trung tâm ANM tại một số bộ, ngành, địa phương bảo đảm thiết thực, hiệu quả, tránh lãng phí.

Các bộ, cơ quan, địa phương chủ động xây dựng kịch bản ứng phó đối với các tình huống tấn công mạng có thể xảy ra, nhất là tấn công có chủ đích vào hạ tầng trọng yếu quốc gia như hệ thống ngân hàng, tài chính, năng lượng, viễn thông, giao thông… Định kỳ tổ chức diễn tập ANM cấp bộ, cấp tỉnh; kết hợp diễn tập kỹ thuật với diễn tập chỉ huy điều hành. Triển khai đồng bộ các giải pháp bảo đảm ANM, ANDL, bảo vệ chủ quyền quốc gia trên không gian mạng.

Về phòng, chống thông tin sai lệch, xấu độc: Triển khai các giải pháp đồng bộ, "đa tầng, đa lớp, đa chiều", chuyển từ "phòng thủ, đối phó" sang "chủ động tấn công, dẫn dắt và hiệp đồng chặt chẽ"; kết hợp chặt chẽ giữa đấu tranh, xử lý nghiêm minh và động viên, khen thưởng kịp thời; kết hợp giữa công nghệ, pháp luật, tuyên truyền và sự tham gia của toàn dân.

Về phòng chống gián điệp mạng, tấn công mạng: Triển khai đồng bộ giải pháp "phòng ngừa từ sớm, bảo vệ từ xa"; xây dựng hệ thống giám sát tự động 24/7 để nhận diện sớm nguy cơ, nhận diện, cảnh báo sớm phương thức, thủ đoạn. Thiết lập và vận hành hiệu quả cơ chế phản ứng nhanh giữa lực lượng chuyên trách, nhà mạng, doanh nghiệp công nghệ, chuyên gia để kịp thời xử lý ngay khi mới phát sinh.

Đẩy mạnh giải quyết các vấn đề tồn đọng, kéo dài: Tập trung nguồn lực xử lý dứt điểm các vấn đề tồn đọng kéo dài là "mắt xích" then chốt để làm trong sạch không gian mạng và cắt đứt nguồn lực của tội phạm. Đây là trách nhiệm chính của các bộ chủ quản trên các lĩnh vực, phải chủ động phát hiện, bịt kín sơ hở, thiếu sót. Yêu cầu Bộ Khoa học và Công nghệ chỉ đạo các nhà mạng hoàn thành việc quét sạch SIM "rác", Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chỉ đạo các ngân hàng thương mại xử lý, đóng tài khoản ngân hàng không chính chủ, hoàn thành trước ngày 30/6/2026; siết chặt quản lý dịch vụ trung gian thanh toán, tổng đài ảo cùng các nhà mạng không hạ tầng để triệt phá tận gốc các công cụ lừa đảo, tấn công mạng; kiên quyết đấu tranh, xử lý nghiêm minh các hành vi mua bán trái phép dữ liệu cá nhân, gắn với trách nhiệm của người đứng đầu.

Các địa phương, cơ quan, đơn vị phải chủ động trong công tác bảo vệ ANM, bảo vệ an toàn cho nhân dân. Thành phố Hà Nội chủ trì, phối hợp với thành phố Đà Nẵng, Thành phố Hồ Chí Minh đề xuất cơ chế, chính sách ưu đãi đặc thù cho lĩnh vực ANM, bảo đảm có trọng tâm, trọng điểm, bố trí được nguồn lực để phát huy tối đa cơ hội phát triển và lợi thế cạnh tranh.

Năm là, tập trung đào tạo, phát triển nguồn nhân lực; phát triển sản phẩm, dịch vụ ANM, ANDL Việt Nam.

Về phát triển nguồn nhân lực: Tập trung xây dựng đội ngũ chuyên gia ANM tinh nhuệ thông qua các cơ chế đột phá. Gắn kết chặt chẽ yếu tố "chuyên sâu - rộng khắp - thực chiến", trọng tâm là xây dựng các trung tâm đào tạo, nghiên cứu phát triển tầm cỡ quốc gia, quốc tế tại Việt Nam và Trung tâm huấn luyện ANM chuyên sâu. Giao Bộ Công an, Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo rà soát, đánh giá việc triển khai các Đề án 99, 21 về đào tạo và phát triển nguồn nhân lực an toàn thông tin để xây dựng kế hoạch đào tạo nguồn nhân lực cho ANM trong tình hình mới, liên kết Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp trong đào tạo nguồn nhân lực, công nghệ thông tin, ANM.

Phát triển công nghiệp ANM nội địa: Đầu tư có trọng điểm vào nghiên cứu và phát triển để hình thành ngành công nghiệp ANM với phương châm "làm thật, kết quả thật, người dân hưởng thật"; tập trung làm chủ công nghệ nền tảng để sản xuất sản phẩm ANM đạt chuẩn quốc tế; ưu tiên sử dụng ngân sách nhà nước mua sắm sản phẩm nội địa và triển khai cơ chế "đặt hàng" cụ thể nhằm tạo động lực, mở rộng thị trường và hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ trong nước phát triển bền vững.

Đẩy mạnh hơn nữa phong trào thi đua "Bình dân học vụ số" để mọi người dân nâng cao nhận thức về chuyển đổi số, kỹ năng số, biết sử dụng công nghệ số và tự bảo vệ mình, góp phần xây dựng thế trận lòng dân vững chắc.

Sáu là, tăng cường hợp tác quốc tế trong bảo vệ ANM, ANDL và triển khai Công ước Hà Nội.

Bộ Công an tham mưu Đề án tổng thể đối ngoại ANM, phát huy tối đa các kênh đối ngoại để huy động nguồn lực và nâng cao vị thế quốc gia; trọng tâm là thực hiện Công ước Hà Nội qua việc nội luật hóa, tăng cường phối hợp liên ngành và sớm trình Chủ tịch nước phê chuẩn; sớm xây dựng, đưa vào hoạt động Trung tâm chống tội phạm mạng khu vực châu Á – Thái Bình Dương, đưa Việt Nam trở thành điểm kết nối mạnh mẽ của các nỗ lực hợp tác chống tội phạm mạng toàn cầu. Đặc biệt, cần khai thác cơ hội chủ trì APEC năm 2027 để thúc đẩy Sáng kiến "Nền kinh tế ANM", khẳng định uy tín và vị thế trung tâm ANM của Việt Nam trên trường quốc tế. Chúng ta phải theo kịp, tiến cùng, vượt lên và dẫn dắt cuộc chơi.

Công tác bảo đảm ANM là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên, cấp bách. Chính vì vậy, cần bảo vệ an ninh mạng như chủ quyền quốc gia, yêu cầu nâng cao nhận thức, hoàn thiện thể chế và huy động toàn xã hội tham gia bảo vệ không gian mạng.

Hoàng Hằng