25 dịch vụ công thiết yếu “nói không” với hồ sơ giấy

Cắt giảm giấy tờ, tăng tính minh bạch

Từ ngày 1/10/2025, các Trung tâm Phục vụ hành chính công trên cả nước sẽ chính thức ngừng tiếp nhận hồ sơ giấy đối với 25 dịch vụ công thiết yếu. Người dân sẽ được giải quyết thủ tục hành chính trực tuyến hoàn toàn, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí. Nội dung này được Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nêu rõ tại Chỉ thị số 24/CT-TTg ngày 13/9/2025 về việc thúc đẩy triển khai các giải pháp công nghệ phục vụ người dân và doanh nghiệp gắn với dữ liệu dân cư, định danh và xác thực điện tử.

Theo chỉ đạo, toàn bộ các dịch vụ này sẽ được thực hiện trực tuyến toàn trình, tích hợp ngay trên ứng dụng VNeID hoặc Cổng Dịch vụ công quốc gia. Điều đó đồng nghĩa với việc người dân không cần phải chuẩn bị bộ hồ sơ giấy, xếp hàng nộp trực tiếp như trước kia, mà có thể hoàn tất thủ tục tại nhà chỉ với vài thao tác.

Danh sách 25 dịch vụ công trực tuyến toàn trình mà Trung tâm Phục vụ hành chính công các cấp sẽ không còn thu hồ sơ giấy, thay vào đó cơ quan có thẩm quyền sẽ chủ động khai thác dữ liệu từ ngày 1/10/2025, bao gồm:

1. Xác nhận số chứng minh nhân dân đã được cấp, đổi thẻ căn cước công dân

2. Cấp lại, đổi thẻ căn cước công dân

3. Đăng ký thường trú

4. Đăng ký tạm trú

5. Khai báo tạm vắng

6. Thông báo lưu trú

7. Đăng ký, cấp biển số xe mô tô, xe gắn máy

8. Thu tiền nộp phạt xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ qua thiết bị ghi hình (phạt nguội)

9. Đăng ký khai sinh

10. Đăng ký khai tử

11. Đăng ký kết hôn

12. Cấp, cấp lại, sửa đổi, bổ sung hộ chiếu phổ thông

13. Thủ tục làm con dấu mới và cấp giấy chứng nhận đã đăng ký mẫu dấu

14. Thủ tục làm con dấu thu nhỏ, dấu nổi, dấu xi và cấp giấy chứng nhận đã đăng ký mẫu con dấu

15. Liên thông đăng ký khai sinh - Đăng ký thường trú - Cấp thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ dưới 6 tuổi

16. Liên thông đăng ký khai tử - Xóa đăng ký thường trú - Trợ cấp mai táng phí

17. Tích hợp thông tin giảm trừ mức đóng trong gia hạn thẻ bảo hiểm y tế theo hộ gia đình

18. Đăng ký thuế lần đầu, đăng ký thay đổi thông tin đăng ký thuế đối với người nộp thuế là hộ gia đình, cá nhân

19. Đăng ký biến động về quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất do thay đổi thông tin về người được cấp giấy chứng nhận (đổi tên hoặc giấy tờ pháp nhân, giấy tờ nhân thân, địa chỉ)

20. Cấp đổi, cấp lại giấy phép lái xe

21. Đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT quốc gia và xét tuyển đại học, cao đẳng

22. Cấp phiếu lý lịch tư pháp

23. Giải quyết hưởng trợ cấp thất nghiệp

24. Cấp điện mới từ lưới điện hạ áp (220/380V)

25. Thay đổi chủ thể hợp đồng mua bán điện

Việc lựa chọn 25 dịch vụ này cho thấy định hướng của Chính phủ là tập trung vào những thủ tục phát sinh nhiều, có ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân, từ giấy tờ nhân thân, cư trú, giao thông, giáo dục đến dịch vụ điện, bảo hiểm.

Người dân, doanh nghiệp vừa mừng vừa lo

Ở góc độ người dân, việc số hóa thủ tục giúp đơn giản hóa quy trình, hạn chế tình trạng chờ đợi tại các cơ quan công quyền. Doanh nghiệp cũng được hưởng lợi khi các dịch vụ liên quan đến đăng ký kinh doanh, thuế, bảo hiểm… đều được xử lý trực tuyến nhanh chóng hơn.

Tuy nhiên, thách thức không nhỏ nằm ở khả năng tiếp cận công nghệ của một bộ phận người dân, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, hoặc với nhóm đối tượng ít có kỹ năng số. Vấn đề hạ tầng mạng, an toàn dữ liệu và hỗ trợ kỹ thuật kịp thời cũng cần được bảo đảm, tránh tình trạng “ùn tắc trên không gian mạng” thay cho ùn tắc ở quầy giao dịch.

Hướng tới nền hành chính số toàn diện

Việc ngừng nhận hồ sơ giấy từ 1/10/2025 không chỉ là thay đổi kỹ thuật, mà còn là bước ngoặt trong cải cách hành chính, giúp người dân, doanh nghiệp tiết kiệm được nhiều thời gian, chi phí đi lại, thuận tiện mọi lúc, mọi nơi và dễ dàng theo dõi, đồng thời hạn chế các khâu trung gian dễ phát sinh tiêu cực. Điều này cũng buộc cả người dân lẫn cơ quan quản lý phải thích ứng với phương thức số hóa, qua đó góp phần hình thành thói quen giao dịch điện tử và nâng cao hiệu quả quản trị.

Các chuyên gia đánh giá, đây là bước đi quyết liệt của Chính phủ trong nỗ lực xây dựng Chính phủ số, hướng đến nền hành chính “không giấy tờ, không tiền mặt, không tiếp xúc trực tiếp” - một mô hình minh bạch, công bằng, giảm thiểu tình trạng nhũng nhiễu.

Tuy nhiên, để chính sách đi vào thực tế, các cơ quan chức năng cũng cần tăng cường hỗ trợ người dân, đặc biệt là nhóm ít tiếp cận công nghệ như người cao tuổi, người ở vùng sâu, vùng xa. Hệ thống tổng đài, bộ phận hỗ trợ tại địa phương phải hoạt động thường xuyên, giúp người dân yên tâm hơn khi thực hiện thủ tục.

Song song đó, đội ngũ cán bộ công chức cũng phải được đào tạo kỹ năng số để không chỉ xử lý thủ tục trên hệ thống, mà còn đóng vai trò “người chỉ đường” cho người dân trong quá trình làm quen với môi trường dịch vụ công trực tuyến.

Đặc biệt, tính an toàn và bảo mật dữ liệu cá nhân phải được đặt lên hàng đầu. Đây là yếu tố then chốt để người dân, doanh nghiệp tin tưởng và sẵn sàng chuyển sang sử dụng dịch vụ số một cách lâu dài./.